Overslaan en naar de inhoud gaan

L'home dels Nassos, unieke traditie in Catalonië

De kinderen in Catalonië beleven vandaag, op 31 december, opnieuw een hoogdag. Ze gaan op zoek naar l’Home dels Nassos, een figuur uit de Catalaanse folklore die naar men zegt evenveel neuzen heeft als er dagen in het jaar zijn. De kinderen snappen de woordspeling meestal nog niet omdat ze niet beseffen dat er op 31 december nog slechts één dag overblijft van het jaar en de Man met de Neuzen eigenlijk maar één neus heeft. Deze traditie is dus, min of meer, een grap gericht op kinderen die op 31 december op zoek gaan naar een man met 365 neuzen en hem uiteindelijk niet vinden.

 

Heel wat steden en gemeenten van Catalonië en ook Mallorca vieren deze feesttraditie, die veel verder gaat dan alleen maar de verbeelding. De Catalaanse folklorist en antropoloog Joan Amades stelt dat in dat het in Barcelona traditie was om op 31 december 's middags, een katafalk te plaatsen op de Plaza Palau waarop l’home dels nassos plaats nam en waar de menigte hem zag en uitlachte omwille van zijn grote neus  bedekt met vele bladeren (of hun eigen neus, afhankelijk van de mate van naïviteit van de toeschouwers, waarnaar de Neuzenman ‘een neus zet’)

 

Na verloop van tijd evolueerde, zowel in Barcelona en andere Catalaanse steden (zoals Vinarós, Tarragona, Barcelona, ​​Borges del Camp en Reus, onder anderen) de figuur naar een caps grossos, een reuzenfiguur, met een grote neus. Die het oude jaar vertegenwoordigt en op de laatste dag vanhet jaar doorheen de straten loopt. l’Home dels Nassos ziet er overal verschillend uit. Soms draagt hij een lange jas en een grote valse neus, soms is hij vermomd als een herder met baret en Samarra. In Barcelona eindigt de tocht van l’Home dels Nassos bij het stadsbestuur waar hij de bestuurders de sleutel geeft van het nieuwe jaar. Hij heeft zijn naam ook gegeven aan een uniek evenement in de stad, Cursa dels Nassos. Een loopwedstrijd waar alle deelnemers ook een grote neus dragen. 

 

l’Home dels Nassos in Taragonna
l’Home dels Nassos in Taragona (Bron: https://cuentosdelmundo.wordpress.com)

 

De echte wortels van deze traditie zou volgens de overlevering en ook Amades in de Franse Pyreneeën liggen. Daar wordt vertel dat deze merkwaardige figuur in een boom leefde en op de laatste dag van het jaar uit de kruin kroop en gekleed in vele gekleurde bladeren naar Catalonië trok.  Amades veronderstelt dat de l’home dels nassos een afgeleide is van een mythische figuur die het jaar voorstelde en die werd voorgesteld door een boom, ook wel bekend als l'Arbre dels Nassos.

 

Zou deze figuur iets te maken hebben met de Keltische bladmannen of green men? Onze interesse is alvast gewekt en we duiken niet alleen het nieuwe jaar in, maar ook in de geschiedenis van deze unieke volkscultuur.

 

La Carassa op pad in Barcelona ma, 24/12/2018 - 09u44

De eindejaarsperiode is een periode van tradities. Ook binnen de reuzengemeenschap. Zo gaan in Catalonië verschillende figuren de straat op in de weken voor Kerstmis en Nieuwjaar. In Barcelona ging vandaag de Carassaop pad. 

De Carassais een zogenaamde Cap Grossosof groot hoofd.  Het is een figuur die zeer nauw verbonden is met de Kersttradities in Barcelona. Hij ziet er uit als een saraceen. Hij heeft een lange dikke baard en een wijde open mond waaruit hij snoepgoed verdeeld. Hij beweegt zich voort op wieltjes en kan ook zijn ogen knipperen. 

In het verleden werden figuren zoals de Carassain de kerk geplaatst onder het orgel. De organisten konden dan de ogen doen bewegen en snoepjes uitspuwen naar de kinderen. Deze stonden dan rond hem om zoveel mogelijk snoep te vangen. Er waren vroeger Carassasin heel Catalonië. Meest gekende waren deze in Barcelona van de Santa Maria del Mar, de kathedraal van Barcelona en van Sant Just, waar je ze vandaag nog steeds kan zien in de sacristie.

De carassas vormden een sterke traditie in Catalonië tot midden 20steeeuw, toen ze uit de kerken werden verwijderd omwille van het lawaai en de commotie die ze in de kerken veroorzaakten. Het feit dat ze het hoofd van een onthoofde moor of moslim uitbeelden droeg alleen maar bij tot de beslissing om ze naar de achtergrond te verplaatsen. Men zag deze beslissing als een verontschuldiging voor xenofobie en racisme.

Maar in 1988 maakte de carassa zijn wederoptreden in de stad dankzij de Coordinadora de Gegants i Bestiari de Ciutat Vella, die vandaag nog steeds waken over deze figuur en die hem elk jaar weer opnieuw zijn opwachting laat maken in de straten van Barcelona. Hij is gecreëerd door de meester-hoofdenmaker Manel Casseras i Boix die zijn inspiratie haalde bij carassa van de kathedraal. Hij werd onthuld met Kerstmis in 1988. De rol van de Carassa vandaag is te laten zien hoe een traditie kan overleven door te evolueren.

Since zijn wedergeboorte verschijnt hij enkel in de weekends in December voor Kerstmis op de Kerstmarkt, de Fira de Santa Llùcia. Hij wandelt tussen de verschillende kraampjes, over de pleinen en door de straten rond de kathedraal en ‘spuwt’ snoepgoed naar de wachtende kinderen. Elke dag wordt hij begeleid door een andere groep uit de Ciutat Vella die hem laten dansen en begeleiden met drums. 

Doorheen het jaar kan je de Carassa van Barcelona bewonderen in de permanente tentoonstelling in de reuzenzaal van het Casa dels Entremesos in de Ciutat Vella. 

 

(Bron: Cultura Popular Barcelona)

Nieuws uit Spanje

Reuzen van Geraardsbergen en Lier vertegenwoordigen Vlaanderen op Internationaal congres in Reus (Catalonië).

Voor het eerst sinds haar bestaan vaardigt Reuzen in Vlaanderen vzw een officiële delegatie af van de hele Vlaamse reuzenerfgoedgemeenschap naar het buitenland. De reuzengilde van Geraardsbergen en de Gezellen van 't Groot Volk uit Lier trekken naar het Internationaal Congres over de reuzencultuur in Reus (Catalonië) dat vrijdag van start gaat. "Reuzen in Vlaanderen kreeg de vraag voor de zomer om deel te nemen aan het congres en om historische reuzen af te vaardigen. De keuze viel op Lier en Geraardsbergen die sinds jaren lid zijn van federatie en ook de voorbije jaren sterk hebben ingezet om de reuzencultuur in hun stad opnieuw te laten herleven," zegt Johan Vencken, algemeen voorzitter van Reuzen in Vlaanderen vzw. 

De Gezellen van ’t Groot Volk uit Lier en de Reuzengilde van Geraardsbergen zullen onze traditie vertegenwoordigen in Reus mèt hun reuzen. Onze algemene ondervoorzitter Marcel Dumon is één van de sprekers op het congres en zal de andere delegaties uit heel de wereld toelichten hoe wij hier in Vlaanderen sinds 7 jaar werken aan de borging van ons reuzenerfgoed. Hij zal er ook oproepen tot samenwerking op Europees vlak en de andere landen uitnodigen om op initiatief van Vlaanderen het dossier voor UNESCO op te starten.

Alle informatie over het congres kan je vinden op de Catalaanse website www.mongegant.cat

Reuzen in Vlaanderen sluit partnership met The Circle of Friends of Giants

Reuzen in Vlaanderen vzw en El Circulo Internacional de Amigos de Los Gigantes (International Circle of Friends van de Giants of CIAG) hebben hun krachten gebundeld in een partnerschap met als doel het behoud en bevorderen van de cultuur en traditie van reuzen. Na veelvuldig e-mailcontact en vertaal werk van en naar het Spaans (voertaal van CIAG) kon Johan Vencken, voorzitter van Reuzen in Vlaanderen vzw tot een samenwerkingsakkoord komen met de Señor Jaume López, voorzitter van CIAG. Reuzen in Vlaanderen vzw wordt het vaste aanspreekpunt voor Vlaanderen en Brussel bij CIAG. In de nabije toekomst wordt verder overleg gepleegd, onder over het opstarten van een grote internationale databank van reuzen en de organisatie van een internationaal symposium over reuzen in Brussel. Meer informatie over CIAG is terug te vinden op de website www.ciag.org. Lees hieronder het volledige persbericht. REUZEN IN VLAANDEREN vzw of reuzen VAN VLANDEREN is opgericht 2010 in om de unieke traditie van reuzen in Vlaanderen en Brussel te behouden. Hoewel een soortgelijke federatie reeds in Nederland en Frankrijk bestond, was dat niet het geval in Vlaanderen, terwijl onze regio meer dan 1500 reuzen telt ! Johan Vencken (voorzitter van de Confrérie van de Vaantjesboer, de vereniging rond de gelijknamige stadsreus van zijn geboortestad Halle) en prof. dr. Stefaan Top van de KU-Leuven (tevens voorzitter van Volkskunde Vlaanderen stichtten bijgevolg de Vlaamse federatie op samen met vertegenwoordigers van de vijf provincies van Vlaanderen. Samen met Volkskunde Vlaanderen vzw heeft Reuzen in Vlaanderen vzw groot project opgestart om een ​​inventaris te maken van alle bestaande reuzen van Vlaanderen en hun specifieke tradities en gewoonten. De voorlopige resultaten van de (nog lopende) inventaris kunnen worden geraadpleegd op de website van zowel de Volkskunde Vlaanderen en de Reuzen in Vlaanderen vzw. Circulo Internacional de Amigos de Los Gigantes of The Circle of Friends of Giants is een organisatie met als belangrijkste doelstelling om alle mensen en instanties die over heel de wereld actief zijn rond reuzen of gewoon geïnteresseerd zijn in reuzen en hun tradities samen te brengen. In de afgelopen jaren CIAG heeft overeenkomsten gesloten met diverse andere verenigingen die verband houden met de wereld van reuzen, met als doel om samen te werken rond de verspreiding van informatie, onderzoek, documentatie en promotie van reuzen, en dit wereldwijd.    Reuzen in Vlaanderen vzw en el Circulo Internacional de Amigos de Los Gigantes hebben wederzijdse belangen en doelen. Beide federaties willen de unieke traditie van de reuzen te behouden, deelname van de reuzen in de optochten en processies bevorderen, alle festiviteiten met of rond reuzen promoten, onderzoek, documentatie en promotie te stimuleren over alle aspecten die verband houden met reuzen zoals de bouw, het behoud, kostuums, gewoonten, etc ....   Beide federaties kwamen tot een overeenkomst om samen te werken aan hun doelen en om informatie over de cultuur en traditie van reuzen in hun specifieke land en de regio te delen. Reuzen in Vlaanderen en El Circulo Internacional de Amigos de Los Gigantes bundelen hun krachten om het bewustzijn van de Europese Gemeenschap te vergroten over het bestaan ​​en de uniciteit van de cultuur van de reuzen in Vlaanderen, België, Europa en alle landen wereldwijd waar de reuzen bestaan. In de komende maanden zullen de afgevaardigden van beide federaties mekaar ontmoeten in Spanje of in België om de verdere samenwerking te bespreken.

Abonneer op Nieuws uit Spanje